Servis ücreti yasak mı? Kural, bahşiş sınırı ve 3.973 TL ceza

Kısa cevap: evet, yasak. 30 Ocak 2026’da Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nin 8. maddesine eklenen 6. fıkrayla, yiyecek-içecek hizmeti sunulan işyerlerinde tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ya da benzeri bir ad altında ilave ödeme istenemiyor. Müşteri yalnızca sipariş ettiği ürünlerin listedeki fiyatını öder; bahşiş ise gönüllü kaldığı sürece serbest.

Bu yazı kuralın tam metnini, kimleri kapsadığını, bahşiş ve fix menü gibi sınır durumları, adisyonda ek ücret gören müşterinin ne yapabileceğini ve işletme tarafında bu maliyetin nereye taşınacağını anlatıyor.

Kural tam olarak ne diyor?

Yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde, tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ve benzeri herhangi bir isim altında ilave ödeme talep edilemez.— Fiyat Etiketi Yönetmeliği m.8/6 (30 Ocak 2026)

Cümledeki kritik ifade “ve benzeri herhangi bir isim altında”. Yasak, üç kalemlik bir listeyle sınırlı değil; adı değiştirilerek alınan her ilave ücreti kapsıyor. “Servis bedeli” yerine “işletme katkısı”, “masa ücreti” yerine “oturma bedeli” yazmak kuralı dolanmaz — tüketicinin ödeyeceği tutar, listedeki ürün fiyatlarının toplamıdır, o kadar.

Aynı sebeple menüye ya da fiyat listesine “fiyatlarımıza %10 servis eklenir” türü bir ibare yazmak da mümkün değil: bu ibare, ilave ücretin ilanıdır. Fiyat listesinde her ürünün vergiler dahil nihai satış fiyatı yazar; listenin nasıl sunulacağını (kapı önü levhası, masada karekod, talep hâlinde basılı liste) fiyat listesi zorunlu mu yazımızda ayrıntılı anlattık.

Kural nereden çıktı? Üç adımlık zaman çizelgesi

Servis ücreti yasağı tek başına gelmedi; Ticaret Bakanlığı’nın fiyat şeffaflığı düzenlemelerinin üçüncü halkası. Sıralamayı bilmek, kuralın mantığını da gösteriyor: her adım, müşterinin ödeyeceği tutarı sipariş vermeden önce ve tam olarak görmesini hedefliyor.

1. 11 Ocak 2024: yiyecek-içecek işletmelerine kapı önünde ve masada fiyat listesi bulundurma yükümlülüğü geldi — müşteri fiyatı içeri girmeden görebilmeli.
2. 211 Ekim 2025: yönetmeliğe karekod tanımı eklendi; masadaki liste QR menüyle gösterilebilir hâle geldi (talep edene basılı liste vermek şartıyla).
3. 330 Ocak 2026: servis, masa, kuver ve benzeri ilave ücretler yasaklandı — listede görünen fiyat, ödenecek fiyatın ta kendisi oldu.

Üçüncü adım aslında ilk ikisinin doğal sonucu: listeyi kapıya asmanın anlamı, hesaba sonradan görünmez bir kalem binebiliyorsa kalmıyordu. Alıntılanacak tek cümleyle: 2026’dan itibaren Türkiye’de bir restoran adisyonu, menüde yazan fiyatların toplamından fazlasını içeremez.

Kimleri kapsıyor?

Fıkranın ifadesi geniş: “yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerleri”. Restoran, kafe, pastane, bar, lokanta, çay bahçesi, otel bünyesindeki alakart restoran — masada ya da içeride servis yapan her işletme bu tanımın içinde. Kuralın öznesi işletme türü değil hizmetin kendisi olduğundan, “biz kafeyiz, restoran değiliz” ayrımının bir karşılığı yok.

Kuralın derdi, tüketicinin kapıdan girerken bilmediği bir kalemi hesapta görmesi. Bu yüzden ürünün kendi fiyatının içinde ne olduğu işletmenin takdirinde: fiyatı belirlerken kira, personel ve servis maliyetini hesaba katmak serbest — yasak olan, bu maliyeti listede görünmeyen ayrı bir satır olarak sonradan eklemek.

Bahşiş, fix menü, organizasyon: sınırlar nerede?

• Bahşiş serbest, zorunlu bahşiş değil. Müşterinin kendi isteğiyle bıraktığı bahşiş kuralın dışında. Ama adisyona otomatik eklenen “%10 bahşiş” ya da POS cihazında atlanamayan bahşiş adımı, adı bahşiş olsa da fiilen ilave ücrettir. Kendi ülkesinde zorunlu servis bedeline alışkın turist misafirler için bu Türkiye lehine bir fark — menünüzde belirtmeye değer.
• Fix menü / kişi başı fiyat sorun değil. “Kişi başı 850 TL, çorba + ana yemek + tatlı” bir ürün fiyatıdır, ilave ücret değil — yeter ki bu fiyat listede baştan yazsın ve hesapta üstüne ayrı kalem binmesin.
• Özel gün ve organizasyon menüleri de aynı mantıkta: yılbaşı programı, nişan masası gibi paketler tek fiyat olarak ilan edilir; o fiyatın üstüne “kuver” eklenemez.
• Paket servis platformlarındaki teslimat ücreti bu yönetmeliğin değil, mesafeli satış kurallarının konusu — masadaki hesapla karıştırmamak gerekir.

Açık büfe ve self-servis işletmeler

Açık büfede “kişi başı büfe fiyatı” tek ürün fiyatı gibi çalışır ve serbesttir; yasak, o fiyatın üstüne binen kalemlerdedir. Self-serviste zaten servis hizmeti alınmadığı için “servis ücreti” adı altında kesinti hiç savunulamaz.

Canlı müzik, sahne ve giriş ücreti

En çok sorulan gri alan bu. Ayrı ve önceden ilan edilmiş bir etkinlik bileti ile, hesaba sonradan eklenen “sahne katkısı” aynı şey değildir; fıkradaki “benzeri herhangi bir isim altında” ifadesi ikincisini kapsar. Masaya oturan herkesten otomatik alınan her kalem risklidir — uygulamanız buysa aşağıdaki nota uyun.

Adisyonda servis ücreti gören müşteri ne yapabilir?

Önce kalemin adisyonda ayrı satır olarak yazılmasını isteyin ve fişi/adisyonu saklayın; itiraz masada çözülmezse şikâyet yolu açık. Denetim yetkisi il ticaret müdürlüklerinde; şikâyet dilekçeyle doğrudan müdürlüğe ya da CİMER üzerinden iletilebiliyor. Masada kullanılacak cümle de basit: “Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne göre servis ücreti alınamıyor, bu kalemi hesaptan düşer misiniz?” — çoğu işletme tartışmayı burada bitiriyor.

Yaptırım caydırıcı: fiyat etiketi ve listesi yükümlülüklerine aykırılıkta 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesi uygulanıyor ve tutar her yıl güncelleniyor — Ticaret Bakanlığı duyurusuna göre 2026’da aykırılık başına 3.973 TL (2025’te 3.166 TL idi). Ceza ürün/aykırılık başına hesaplandığından, her adisyona eklenen bir kalem tek seferlik değil, tekrar eden bir risk üretir.

İşletme tarafı: bu maliyet nereye gidecek?

Servis ücreti çoğu işletmede garson maliyetinin ve kırılan-dökülenin karşılığıydı; kalem yasaklandı diye maliyet yok olmadı. Tek meşru adres artık ürün fiyatının kendisi. Bunu yaparken menünün tamamına aynı yüzdeyi bindirmek yerine ürün bazlı gitmek gerekir — hangi ürünün zammı taşıyabileceğini restoran menüsüne zam nasıl yapılır yazımızda adım adım anlattık, porsiyon maliyetinizi yemek maliyeti hesaplama aracıyla çıkarabilirsiniz.

Pratik fark şurada ortaya çıkıyor: %8-10’luk bir servis kalemini fiyatlara yedirmek, menüdeki her fiyatın değişmesi demek. Basılı menüde bu yeniden baskı; dijital menüde panelden birkaç dakikalık güncelleme. Kapı önündeki fiyat levhasını da aynı gün yenilemeyi unutmayın — listeyle levhanın birbirini tutmaması, “hatalı belirtilen ürün” olarak ayrı aykırılık sayılıyor.

Son bir uyarı: eski basılı menülerinizde ya da web sitenizde “fiyatlara servis dahil değildir” gibi bir ibare kaldıysa bugün silin. Kural yalnızca tahsilatı değil, talebin ilanını da kapsıyor; unutulmuş bir dipnot bile denetimde aleyhe delildir.

En sık yapılan üç hata

• Unutulan ibareler: adisyondan kalem kaldırılıyor ama menünün son sayfasındaki “fiyatlarımıza %10 servis ilave edilir” dipnotu, Google profildeki açıklama ya da paket servis platformundaki işletme notu duruyor. Denetim yazılı olanı esas alır.
• Adı değiştirilen kalem: “işletme gideri”, “hizmet payı”, “ikram bedeli” — hangi adla yazılırsa yazılsın otomatik eklenen her satır aynı yasağın içinde.
• Fiyatı güncellemeden kalemi silmek: yasağa uyup geliri telafi etmeyen işletme, zararı fark ettiğinde paniğe kapılıp kalemi geri ekliyor. Doğru sıra önce fiyat çalışması, sonra kalemin kaldırılması.

Dört adımlık uyum kontrolü

1. 1Menü, adisyon ve web sitenizi tarayın: “servis”, “kuver”, “masa ücreti” geçen her satırı ve “%X eklenir” ibarelerini kaldırın.
2. 2POS/adisyon programında otomatik eklenen kalem varsa kapattırın; garsonların elle eklemesini de kural olarak yasaklayın.
3. 3Kaldırdığınız kalemin gelirini ürün bazlı zamla fiyatlara işleyin; kapı levhası, QR menü ve varsa basılı liste aynı gün, aynı fiyatları göstersin.
4. 4Ekibe tek cümlelik ezber verin: “Hesap, menüdeki fiyatların toplamıdır; üstüne hiçbir kalem eklemiyoruz.” İtiraz eden müşteriyle tartışma bu cümleyle biter.